ભારતનું ચોમાસું : દક્ષિણ તેમજ પશ્ચિમ ભારતનું હવામાન

ભારતનું ચોમાસું

મિત્રો જ્યારે જ્યારે ભારતમાં ચોમાસાની શરૂવાત થાય છે. ત્યારે ત્યારે બંગાળની ખાડી તેમજ અરબ સાગરમાં વરસાદી સિસ્ટમોની એક્ટિવિટી વધી જતી હોય છે. તો આજની આ પોસ્ટમાં ભારતનું ચોમાસું અંતર્ગત દક્ષિણ તેમજ પશ્ચિમ ભારતનું હવામાન જોવા મળે છે? એ અંગેની માહિતી મેળવશું.

મિત્રો સમગ્ર દેશની વાત કરીએ તો, ચોમાસું જ્યારે સક્રિય થાય છે. ત્યારે ભારતનું ચોમાસું મુખ્ય રૂપે મધ્ય ભારત, પશ્ચિમ ભારત, પૂર્વ ભારત તેમજ દક્ષિણ ભારતના ઘણા બધા વિસ્તારોમાં વરસાદની એક પછી એક સિસ્ટમનું પાસીંગ થતું હોય છે. ભારતનું ચોમાસું જ્યારે જ્યારે સક્રિય બને છે, ત્યારે ત્યારે પશ્ચિમ ભારત તેમજ દક્ષિણ ભારતના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ પડતો હોય છે.

ભારતનું ચોમાસું મોટેભાગે 15 મે બાદ સક્રિય થતું હોય છે. તો પ્રથમ આપણે પશ્ચિમ ભારતમાં જ્યારે જ્યારે ભારતનું ચોમાસું સક્રિય થતું હોય છે, ત્યારે ત્યારે પશ્ચિમ ભારતમાં રાજ્યમાં હવામાન કેવું જોવા મળે છે? એ અંગેની માહિતી પ્રાથમિક રૂપમાં મેળવીએ.

પશ્ચિમ ભારતના રાજ્યોની વાત કરીએ તો, મુખ્યત્વે પશ્ચિમ ભારતમાં રાજસ્થાન, ગુજરાત, પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશ તેમજ મહારાષ્ટ્રના રાજ્યોનો મુખ્ય રૂપે સમાવેશ કરી શકાય. મિત્રો ભારતનું ચોમાસું જ્યારે જ્યારે આ રાજ્યોમાં એન્ટર થાય છે. ત્યારે ત્યારે પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશ તેમજ મહારાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ વિશેષ રૂપે પ્રભાવિત કરતું હોય છે.

ચોમાસા દરમિયાન પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશના વિસ્તારો તેમજ મહારાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ખૂબ જ વધુ રહેતું હોય છે. જ્યારે રાજસ્થાન તેમજ ગુજરાતના વિસ્તારોમાં વરસાદ ખૂબ જ અનિયમિત જોવા મળતો હોય છે. આ વિસ્તારોમાં ક્યારેક ક્યારેક વરસાદના રાઉન્ડ વચ્ચે મોટો ગેપ જોવા મળતો હોય છે. પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશ તેમજ મહારાષ્ટ્ર ના વિસ્તારો કરતા રાજસ્થાન તેમજ ગુજરાતના વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું જોવા મળે છે.

ભારતનું ચોમાસું

મિત્રો ભારતનું ચોમાસું દરમિયાન રાજસ્થાન તેમજ ગુજરાત રાજ્યના વિસ્તારોમાં વરસાદનો આધાર મોટેભાગે બંગાળની ખાડીની વરસાદની સિસ્ટમ આધારિત રહેતો હોય છે. જો બંગાળની ખાડીની સિસ્ટમ મધ્યપ્રદેશ આવ્યા બાદ પશ્ચિમ તરફ વધુ ફંટાય તો, ગુજરાત તેમજ રાજસ્થાનના વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ સારું એવું જોવા મળે છે. પરંતુ મધ્યપ્રદેશ ઉપર આવ્યા બાદ આ સિસ્ટમ જો ઉત્તર દિશા તરફ ફંટાઈ જાય તો, આ વિસ્તારોમાં બંગાળની ખાડીની સિસ્ટમની ખાસ અસર જોવા મળતી નથી.

જ્યારે મહારાષ્ટ્ર તેમજ પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશ લાગુ વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ વિશેષ જોવા મળે છે. કેમકે ભારતનું ચોમાસું જ્યારે જ્યારે સક્રિય બને છે. ત્યારે બંગાળની ખાડીની સિસ્ટમ આ વિસ્તારોને સૌથી વધુ પ્રભાવિત કરે છે. આ વિસ્તારોમાં મહારાષ્ટ્રના લગભગ મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ભારેથી અતી ભારે વરસાદના સમીકરણો સામે આવતા હોય છે. જ્યારે મધ્યપ્રદેશના પણ ઘણા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદનો સામનો ચોમાસા દરમિયાન કરવો પડે છે.

તો ભારતનું ચોમાસું જ્યારે જ્યારે સક્રિય થાય છે ત્યારે ત્યારે પશ્ચિમ ભારતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો જેને વેસ્ટર્ન ઘાટના નામ તરીકે થ પણ ઓળખાય છે. આ વિસ્તારોમાં હંમેશા ચોમાસા દરમિયાન એક વરસાદનો ટ્રફ અવારનવાર બનતો હોય છે. આ પરિસ્થિતિને પરિણામે મુંબઈ સહિત કાંઠાના વિસ્તારોમાં સમગ્ર ભારતના ચોમાસા સિઝન દરમિયાન વરસાદના આંકડા ખૂબ જ ઉંચા જોવા મળે છે.

હવે રાજસ્થાનની વાત કરીએ તો, મિત્રો ભારતનું ચોમાસું જ્યારે સક્રિય થાય છે. ત્યારે ત્યારે રાજસ્થાનમાં દક્ષિણ પૂર્વ રાજસ્થાનના વિસ્તારોમાં વરસાદના ચિત્રો બીજા વિસ્તારો કરતા સારા જોવા મળે છે. કેમકે જ્યારે જ્યારે બંગાળની ખાડીનું સિસ્ટમનું કમબેક મધ્યપ્રદેશમાં થાય છે, ત્યારે ત્યારે દક્ષિણ પૂર્વ રાજસ્થાનના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદના યોગ ઊભા કરે છે.

જ્યારે ઉત્તર પશ્ચિમ રાજસ્થાનના વિસ્તારો વરસાદ વિહોણા રહે છે. આ વિસ્તારોમાં ચોમાસા દરમિયાન સૌથી ઓછો વરસાદ જોવા મળે છે. જેનું મુખ્ય કારણ આ વિસ્તારોને બંગાળની ખાડીની સિસ્ટમ વધુ પડતી પ્રભાવીત કરતી નથી. મિત્રો ઉત્તર પશ્ચિમ રાજસ્થાનમાં ચોમાસા દરમિયાન સૌથી ઓછો વરસાદ જોવા મળે છે. જેનું મુખ્ય કારણ આ જ ગણી શકાય.

ગુજરાત રિજીયનની વાત કરીએ તો, મિત્રો ભારતનું ચોમાસું જ્યારે જ્યારે સક્રિય થાય છે. ત્યારે ત્યારે દક્ષિણ ગુજરાતના વિસ્તારો વરસાદથી વધુ પ્રભાવિત બને છે. બંગાળની ખાડીની સિસ્ટમ પ્લસ દક્ષિણ પશ્ચિમના ટ્રફ અનુલક્ષીને આ વિસ્તારોમાં વધુ વરસાદ લાવવા માટે મદદ કરે છે. આ વિસ્તારોમાં વલસાડ, ડાંગ, નવસારી, આહવા, કપરાડા જેવા વિસ્તારોમાં ચોમાસા દરમિયાન સૌથી વધુ વરસાદના આંકડા જોવા મળે છે.

ઉત્તર ગુજરાતના વિસ્તારોમાં પણ કંઈક રાજસ્થાન જેવું ચિત્ર જોવા મળે છે. જો બંગાળની ખાડીની સિસ્ટમ મધ્યપ્રદેશ ઉપર આવ્યા બાદ વધુ પશ્ચિમ તરફ ફંટાય તો, ઉત્તર ગુજરાતના વિસ્તારોમાં વરસાદની એક સારી સંભાવના ઊભી થઈ છે. જો આવી પરિસ્થિતિ આકાર લેતી હોય છે, ત્યારે ઉત્તર ગુજરાતના ઘણા વિસ્તારોમાં આ સમય દરમિયાન ભારેથી અતિ ભારે વરસાદના પણ યોગનું નિર્માણ થાય છે.

ભારતનું ચોમાસું જ્યારે જ્યારે સક્રિય બનતું હોય છે, ત્યારે ત્યારે ગુજરાતમાં સૌરાષ્ટ્ર તેમજ કચ્છના વિસ્તારોમાં વરસાદની સંભાવના બીજા વિસ્તારો કરતા ઓછી જોવા મળે છે. કેમ કે આ વિસ્તારોમાં bob ની વરસાદની સિસ્ટમ ખૂબ જ ઓછી પ્રભાવિત કરતી હોય છે. પરંતુ અરબ સાગરમાં જ્યારે જ્યારે મજબૂત સિસ્ટમનું નિર્માણ થતું હોય છે, ત્યારે ત્યારે લગભગ સૌરાષ્ટ્ર તેમજ કચ્છના વિસ્તારોમાં આ સિસ્ટમનો લાભ વધુ મળતો હોય છે.

ટૂંકમાં મિત્રો પશ્ચિમ ભારતના હવામાન અંગેની ટૂંકી માહિતી મેળવીએ તો, પશ્ચિમ ભારતમાં મધ્યપ્રદેશ તેમજ મહારાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં ભારતના ચોમાસાના સમયગાળા દરમિયાન વરસાદની સંભાવના વિશેષ રૂપે જોવા મળે છે. જ્યારે ગુજરાત તેમજ રાજસ્થાનના વિસ્તારોમાં ભારતનું ચોમાસું સક્રિય થાય છે, ત્યારે મહારાષ્ટ્ર તેમજ મધ્યપ્રદેશના વિસ્તારો કરતા વરસાદની મધ્યમ રહે છે.

તો બીજી તરફ દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોમાં ગોવા, કેરલ તેમજ કર્ણાટકના પૂર્વ ભાગોના વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ચોમાસા દરમિયાન વિશેષ રૂપે જોવા મળે છે. મિત્રો કેરલ તેમજ ગોવાના વિસ્તારોમાં સૌથી વધુ વરસાદનું પ્રમાણ ભારતનું ચોમાસું સક્રિય થાય છે ત્યારે જોવા મળે છે. જ્યારે દક્ષિણ ભારતના અંદરોણી ભાગોમાં વરસાદની સંભાવના મધ્યમ જોવા મળે છે.

દક્ષિણ પૂર્વ ભારત તરફ ઓરિસ્સામાં વરસાદનું પ્રમાણ મધ્યમ જોવા મળતું હોય છે. જ્યારે બંગાળની ખાડી લાગુ ઓરિસ્સાના વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળતું હોય છે. જેમાં ઉત્તર ઓરિસ્સાના વિસ્તારોમાં ચોમાસા દરમિયાન વરસાદની સંભાવના સારી જોવા મળતી હોય છે.

ભારતનું ચોમાસું જ્યારે જ્યારે સક્રિય હોય છે, ત્યારે ત્યારે તામિલનાડુના કોસ્ટલ વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ સારું એવું જોવા મળતું હોય છે. જ્યારે તામિલનાડુના અંતરયાડ વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ મધ્યમ જોવા મળતું હોય છે. મિત્રો જ્યારે શિયાળુ ચોમાસાનું આગમન થાય છે, ત્યારે તામિલનાડુમાં સૌથી વધુ વરસાદ જોવા મળતો હોય છે. એટલે તામિલનાડુને શિયાળુ ચોમાસું સૌથી વધુ અસર કર્તા બને છે.

ટૂંકમાં મિત્રો દક્ષિણ ભારત તેમજ પશ્ચિમ ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં ભારતનું ચોમાસું જ્યારે જ્યારે સક્રિય થાય છે, ત્યારે ત્યારે વૈવિધ્યતા જોવા મળે છે. જે ઉપર જણાવેલી વાત મુજબ તમે સમજી શકો છો. એટલે ચોમાસાની સિઝન દરમિયાન પશ્ચિમ ભારત તેમજ દક્ષિણ ભારતના વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ એક સરખું જોવા મળતું નથી.

દક્ષિણ ભારત તેમજ પશ્ચિમ ભારતના રાજ્યોમાં શીયાળો, ચોમાસું તેમજ ઉનાળાની ઋતુ દરમ્યાન અલગ અલગ હવામાનનું ચિત્ર જોવા મળતું હોય છે. આપણે આ પોસ્ટમાં માત્ર ચોમાસા લક્ષી જ સમીકરણોની વાત કરી છે. એ જ રીતે આ રાજ્યોમાં ઉનાળા તેમજ શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન પણ અલગ અલગ હવામાન જોવા મળે છે.

તો મિત્રો સાયન્સ આધારિત હવામાનની નિયમિત અપડેટ મુજબ ગુજરાત રાજ્યના દરેક વિસ્તારોની મેળવવા માટે અમારી વેબસાઈટ Weather Tv સાથે જોડાયેલા લેજો. જેથી રાજ્યની હવામાનની નિયમિત અપડેટ તમને રેગ્યુલર મળતી રહે આભાર.

ટીટોડીના ઈંડા મુજબ ચોમાસું થશે ટનાટન : Monsoon Forecast

ટીટોડીના ઈંડા મુજબ ચોમાસું

મિત્રો જેમ જેમ ચોમાસું નજીક આવતું જાય છે. ટીટોડીના ઈંડા મુજબ ચોમાસું થશે ટનાટન અંતર્ગત આ પોસ્ટમાં થોડીક વાત કરશું. જેમ જેમ ચોમાસું નજીક આવશે તેમ તેમ દેશી વિજ્ઞાન આધારિત આગાહીઓ પણ આવતી જતી હોય છે. તો આજની આ મહત્વની પોસ્ટમાં ટીટોડીના ઈંડાને આધારે આવનારું ચોમાસું કેવું રહી શકે? એ અંતર્ગત થોડીક માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરશું.

આમ જોવા જઈએ તો, ટીટોડીના ઈંડા ખેતરના શેઢા પારે અથવા તો ખેતરમાં મોટેભાગે જોવા મળતા હોય છે. અને ટીટોડીના ઈંડા વર્ષમાં મોટેભાગે ચૈત્ર તેમજ વૈશાખ મહિનાના સમયગાળા દરમિયાન જોવા મળતા હોય છે. તો મિત્રો આ ટીટોડીના ઈંડાનું શું વિજ્ઞાન છે? એ સંબંધિત ચોમાસામાં કેવો વરસાદ થઈ શકે છે? એ અંગેની માહિતી મેળવશું.

મિત્રો એક લોકવાયકા મુજબ ટીટોડીના ઈંડા જમીન સપાટીથી જેટલી વધુ ઊંચાઈએ જોવા મળે તો, આવનારું ચોમાસું ટનાટન રહી શકે છે. કેમકે ટીટોડીને અગાઉથી જ એક એવો અંદેશો મળી જતો હોય છે કે, આ વર્ષે વરસાદ વધુ થશે. એ માટે પોતાના ઈંડા જમીન સપાટીથી વધુ ઊંચાઈની અવસ્થામાં જોવા મળે છે.

ટીટોડી નાના નાના કંકર ભેગા કરીને મોટો ઢગલો બનાવે છે. અને ત્યારબાદ આ ઢગલા ઉપર પોતાના ઈંડા મૂકે છે. મિત્રો જમીન સપાટીથી જેટલો ઊંચો ઢગલો બનાવે તેટલી વરસાદની સંભાવના ચોમાસા દરમિયાન વધુ પડતી ગણાય. આવી એક પ્રસિદ્ધ લોકવાયકા જોવા મળી રહી છે.

ટીટોડીના ઈંડા

મિત્રો ટીટોડીના ઈંડા ખેતરના પારા ઉપર જોવા મળે તો, તે વર્ષનું ચોમાસું ખૂબ જ સારું સાબિત થશે. વરસાદના દિવસો દરમિયાન વરસાદની સંભાવના વધુ રહેશે. કેમ કે એક સામાન્ય વાત મુજબ ખેતરનો પારો જમીન સપાટીથી હંમેશા ઊંચો હોય છે. એટલે જો ખેતરના પારા ઉપર ટીટોડીના ઈંડા જણાય તો, તે વર્ષનું ચોમાસું ખૂબ જ સારું સાબિત થશે.

મિત્રો ટીટોડી પોતાના ઈંડા કેટલી સંખ્યામાં મૂકે છે? એ વાત પણ ખૂબ જ મહત્વની છે. જો ટીટોડીનું ઈંડુ એક જણાય તો, તે વર્ષે દુષ્કાળની સંભાવના વધુ ગણી શકાય. ચોમાસાની સિઝન દરમિયાન વરસાદની સંભાવના ખુબ જ ઓછી ઉભી થાય. એટલે જો ટીટોડીનું ઇંડુ એક જોવા મળે તો, તે સારી નિશાની ગણાતી નથી.

ટીટોડીના ઈંડા અંગે વધુ વાત કરીએ તો, મિત્રો જો ટીટોડીના ઈંડાની સંખ્યા 2 જોવા મળે તો, તે વર્ષ મધ્યમ ગણી શકાય. જે વર્ષે મોટેભાગે ટીટોડીના ઈંડા બેની સંખ્યામાં જોવા મળતા હોય, તે વર્ષે અમુક વિસ્તારમાં વરસાદ સારો થાય તો, અમુક વિસ્તારમાં દુષ્કાળ જેવા ચિત્રો પણ જોવા મળી શકે છે.

આગળ જોઇએ તો, ટીટોડીના ઈંડા જે વર્ષે 3 ની સંખ્યામાં જોવા મળતા હોય. તે વર્ષ મધ્યમ ફળ આપનારું ગણી શકાય. મિત્રો દર વર્ષે સોશિયલ મીડિયામાં ટીટોડીના ઈંડાના ફોટા આવતા હોય છે. જો જે વર્ષે ઈંડાની સંખ્યા વધુ પડતી ત્રણની જોવા મળે તો, તે વર્ષ મધ્યમ ગણી શકાય. કેમ કે તે વર્ષે ખંડ વૃષ્ટિના યોગ વધુ પડતા જોવા મળે.

મિત્રો જે વર્ષે ટીટોડીના ઈંડા 4 અથવા તો 5 ની સંખ્યામાં જોવા મળતા હોય, તે વર્ષનું ચોમાસું જમાવટ કરશે. એમાં કોઈ શંકા કરવી નહીં. કેમકે જે વર્ષે ટીટોડીએ મુકેલા ઈંડાની સંખ્યા 4 અથવા તો 5 જોવા મળે તો, તે વર્ષે બારે મેઘ ખાંગા થશે. ધન ધન્યના ઢગલા થશે. તેમ જ રાજા અને પ્રજા પણ સુખી થાય આવા યોગનું નિર્માણ થાય.

મિત્રો એક બીજી લોકવાયકા મુજબ ટીટોડીના ઈંડા જો સમથળ એટલે કે સમાંતર સ્થિતિમાં મુકેલા જણાય તો, તે સારી નિશાની ગણાતી નથી. પરંતું ઈંડા જો જમીનમાં ખૂંચ અવસ્થામાં જણાય તો, તે વર્ષનું ચોમાસું દમદાર રીતે જામશે એવું અનુમાન લગાવી શકાય.

વૈશાખ મહિનાના અંતિમ અખવાડિયામાં જો ટીટોડીના ઈંડા શેઢે પારે વધુ પડતા જોવા મળે તો, ચોમાસાનું આગમન મોડું થાય છે. વાવણી લાયક વરસાદ પણ મોડો થાય આવી એક લોકવાયકા જોવા મળી રહી છે. પરંતુ જો ચૈત્ર મહિનામાં ટીટોડીના ઈંડા જણાય તો, ચોમાસું સમયસર રહે છે અને ચોમાસું પણ સારું રહે છે.

મિત્રો અહીં એક વાતનો પણ ખાસ અભ્યાસ કરવો કે, ટીટોડીના ઈંડા જો કોઈ પાણીના રેક અથવા કે પાણીના વહેણના ભાગમાં જોવા મળે તો, તે વર્ષે દુષ્કાળના ડાકલા વાગી શકે છે. આ એક લોકવાયકા પણ ખુબ પ્રચલિત છે એટલે આ વાતનો પણ ખાસ અનુભવ કરવો.

મિત્રો પ્રાચીન વર્ષા વિજ્ઞાનમાં આ સિવાય ઘણા બધા ચિન્હો બતાવવામાં આવ્યા છે. જેમ કે હોળીનો પવન, અખાત્રીજનો પવન, ચૈત્રી દનિયા, મહા મહિનાનું માવઠું આ બધા દિવસોનું પણ ખાસ અવલોકન કરવું. જોકે આ બધી બાબતમાં કેવા કેવા ચિત્રોનું નિર્માણ થાય તો, ચોમાસું કેવું રહે? એ અંતર્ગત આપણે નવી પોસ્ટના માધ્યમથી માહિતી રજૂ કરીશું.

મિત્રો પ્રાચીન વર્ષા વિજ્ઞાનની સાથે સાથે આધુનિક વિજ્ઞાન સંબધીત હવામાનની નિયમિત અપડેટ મેળવવા માટે અમારી વેબસાઈટ Weather Tv સાથે જોડાયેલા રહેજો. સાથે સાથે અહીં અપડેટ થતી દરેક પોસ્ટને તમારા વિવિધ સોશિયલ મીડિયામાં પણ શેર કરજો. જેથી હવામાનની માહિતી બીજા મિત્રો સુધી પણ પહોંચતી રહે.

ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ : ચોમાસું 2024 પૂર્વાનુમાન

ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ

2024 ના વર્ષની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. શિયાળો પણ હવે ધીરે ધીરે વિદાય લેવાની તૈયારી કરી રહ્યો છે. મિત્રો હવે ઉનાળાની શરૂઆત થશે. ત્યારબાદ ચોમાસું 2024 વિધિવત રીતે ગુજરાતમાં પ્રવેશ કરશે. તો આજની આ મહત્વની પોસ્ટમાં ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ પરિબળ મુજબ ચોમાસું 2024 કેવું રહી શકે? એ અંગેનું પૂર્વાનુમાન મેળવશું.

મિત્રો ચોમાસું કેવું રહી શકે એ અંગે ઘણા બધા ફેક્ટરો અસર કરતા બનતા હોય છે. આવનારૂ ચોમાસુ કેવું રહી શકે? એ અંગે આધુનિક વિજ્ઞાનની સાથે સાથે દેશી વિજ્ઞાનમાં પણ ઘણા બધા પાસાઓ ઉપરથી પણ આવનારું ચોમાસું કેવું રહેશે? એ અંગે એક સચોટ પૂર્વાનુમાન કાઢવામાં આવતું હોય છે.

પ્રથમ તો દેશી વિજ્ઞાન અંગેની વાત કરી લઈએ તો, શિયાળામાં ઠંડીનું પ્રમાણ કેવું રહ્યું હોય? ઉનાળામાં ગરમીનું પ્રમાણ કેવું રહ્યું હોય? શિયાળાના દિવસો દરમિયાન આકાશમાં કસ બંધારણ કેવું જોવા મળ્યું હોય? આવા બધા ચિત્રો ઉપરથી પણ આવનારું ચોમાસું સારું જશે કે નબળું જશે. એ બાબતે એક અનુમાન કરવામાં આવતું હોય છે.

મિત્રો આજની આ પોસ્ટમાં પ્રથમ તો, ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ વિશે થોડીક ચર્ચા કરી લઈએ. આ પરિબળ શું છે? અને ચોમાસા દરમિયાન ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ ચોમાસા દરમ્યાન કેવી અસર ભજવે છે? ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ કેવી કન્ડિશનમાં હોય તો, ગુજરાત રાજ્યમાં વરસાદનું પ્રમાણ કેવું રહી શકે? એ અંગેની માહિતી મેળવતા પહેલા આ પરિબળ ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ પ્રથમ સમજીએ.

ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ

મુખ્ય રૂપે ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ પરિબળ ત્રણ પરિસ્થિતીમાં જોવા મળતો હોય છે પ્રથમ તો તેની પરિસ્થિતિ પોઝિટિવ રહેતી હોય છે. બીજી પરિસ્થિતિની વાત કરીએ તો, નેચરલ પરિસ્થિતિમાં રહેતો હોય છે. અને ત્રીજી પરિસ્થિતિની વાત કરીએ તો ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ નેગેટીવ પરિસ્થિતિમાં રહેતો હોય છે. આ પોસ્ટમાં ત્રણેય કન્ડિશન મુજબ ચોમાસાનું ચિત્ર કેવું રહી શકે એ અંગે વાત કરીએ.

મિત્રો જો ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ પોઝિટિવ ફેસમાં જણાય તો, દક્ષિણ અરબ સાગર લાગુ મેડા ગાસ્કર આજુબાજુ સમુદ્રી સપાટીનુ તાપમાન સરેરાશ કરતા થોડુંક વધુ જોવા મળતું હોય તો, આવી પરિસ્થિતિમાં ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ પોઝિટિવ ફેસમાં હોય એવું ગણી શકાય.

જે જે વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ પોઝિટિવ ફેસમાં જોવા મળતો હોય ત્યારે ત્યારે ગુજરાત, રાજસ્થાન તેમજ મહારાષ્ટ્રમાં ચોમાસા દરમિયાન વરસાદનું પ્રમાણ સરેરાશ કરતાં પણ વધુ જોવા મળતું હોય છે. કેમકે આવી પરિસ્થિતિમાં બંગાળની ખાડીમાં એક પછી એક લો પ્રેશર સિસ્ટમ બનતી હોય છે. અને આ સિસ્ટમ છેક ગુજરાત સુધી મોટે ભાગે પહોંચતી હોય છે.

ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ જો નેચરલ ફેસમાં જોવા મળતો હોય તો, ચોમાસાના દિવસો દરમિયાન આવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ જો હવામાનના મોડલમાં જોવા મળતું હોય તો, ગુજરાતમાં ચોમાસું સામાન્ય રહેવાના ચાન્સ વધુ જોવા મળતા હોય છે. એટલે ચોમાસું સાવ નબળું પસાર થતું નથી. મોટેભાગે એવરેજ વરસાદની આજુબાજુ વરસાદની માત્રા જોવા મળતી હોય છે.

પરંતુ મિત્રો જો ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ ચોમાસા દરમિયાન નેગેટિવ ફેસમાં જોવા મળે તો, ગુજરાત માટે ખરેખર માઠા સમાચાર ગણી શકાય. કેમકે ભૂતકાળના ઘણા વર્ષોમાં આપણે એવું પણ જોવા મળ્યું છે કે, આવી પરિસ્થિતિ વચ્ચે ગુજરાતનું ચોમાસું મોટે ભાગે નબળું જ પુરવાર થયું છે. સરેરાશ વરસાદ કરતાં ખૂબ જ ઓછો વરસાદ તે વર્ષે જોવા મળ્યો છે.

મિત્રો હવે 2024 ના ચોમાસા અંગેનું પૂર્વ અનુમાન જોઈએ તો, ફેબ્રુઆરી 2024 દરમિયાન ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ 2024 પોઝિટિવ ફેસમાંથી નેચરલ ફેસ તરફ ઝૂકાવ કરી રહ્યો છે. અને માર્ચ મહિનાના અંતિમ દિવસો સુધી ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ સતત નેચરલ ફેસ તરફ ઝુકાવ કરશે.

હવામાનના મોડલની લેટેસ્ટ અપડેટ મુજબ માર્ચ 2024 થી ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ ધીરે ધીરે ફરીથી નેચરલ ફેસમાંથી પોઝિટિવ ફેસ તરફ ગતિ કરે એવા ચિત્રો હવામાનના ફોરકાસ્ટ મોડલોમાં જોવા મળી રહ્યા છે. જે એક ચોમાસું 2024 માટે શુભ સંકેત ગણી શકાય. કેમ કે આપણે ઉપર વાત કરી તે મુજબ જો, ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ પોઝિટિવ ફેસની આજુબાજુ અથવા તો પોઝિટિવ ફેસમાં હોય તો, સારા ચોમાસા માટે શુભ સંકેત ગણાય.

મિત્રો અમેરિકન હવામાન મોડલની ફોરકાસ્ટ મુજબ જ્યાં સુધી છેલ્લી પરિસ્થિતિ ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ ની જોવા મળી રહી છે, તે મુજબ ત્યાં સુધીની વાત કરીએ તો, મિત્રો જૂન મહિનામાં લગભગ Indian ocean dipole પોઝિટિવ લાગુ આવી જશે. એટલે ચોમાસાની શરૂઆત લગભગ ગુજરાતમાં નિયમિત તારીખની આજુબાજુ થાય અને ચોમાસું 2024 સારું સાબિત થાય એવું એક અનુમાન લગાવી શકાય.

ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ ચાર્ટ દર મહિને અપડેટ થતા હોય છે. તો મિત્રો હાલની પરિસ્થિતિનું એનાલિસિસ કરીએ તો, લગભગ ચોમાસું 2024 દરમિયાન Indian ocean dipole પોઝિટિવ ફેસની આજુબાજુ રહે એવા સમીકરણો જોવા મળી રહ્યા છે. હાલની પરિસ્થિતિ મુજબ ગુજરાતનું ચોમાસું નોર્મલ અથવા તો નોર્મલની આસપાસ રહે એવું એક પૂર્વાનુમાન ગણી શકાય.

ભારતના ચોમાસાને મુખ્ય અસર કર્તા પરિબળોમાં Indian ocean dipole પ્રથમ ક્રમે આવે છે. કેમકે જ્યારે જ્યારે આ પરિબળ ફેવરિટિબલ હોય ત્યારે ત્યારે દેશનું ચોમાસું મોટેભાગે સક્રિય રહેતું હોય છે. જે જે વર્ષે અલ નીનોનો પ્રભાવ રહ્યો હોય છતાં પણ જો ઇન્ડિયન ઓશન ડીપોલ પરિબળ ફેવરેટ ટેબલ રહ્યું હોય ત્યારે ત્યારે ચોમાસું હંમેશા સારું જ સાબિત થયું છે.

મુખ્યત્વે ઇન્ડિયન ઓશન ડીપોલ જે જે વર્ષે સકારાત્મક વલણમાં રહ્યું હોય, તે તે વર્ષે ચોમાસું પવનોની પરિસ્થિતિ અનુકૂળ રહેતી હોય છે. આવી પેર્ટન બનતી હોય ત્યારે ત્યારે બંગાળની ખાડીમાં વરસાદની સિસ્ટમ વધુ પડતી બનતી હોય છે.

આવી પરિસ્થિતિને અનુસંધાને પૂર્વ ભારત, દક્ષિણ ભારત, પશ્ચિમ ભારત તેમજ ઉત્તર ભારતમાં વરસાદનું પ્રમાણ ભરપૂર માત્રામાં જોવા મળતું હોય છે. એટલે જ Indian ocean depole પોઝિટિવ અથવા તો નોર્મલ ફેસમાં હોય તે સારી નિશાની ગણાય.

ચોમાસું સારું રહેવા માટે ઘણા બધા પરિબળો અસર કરતા બનતા હોય છે. તો મિત્રો પ્રાચીન વર્ષા વિજ્ઞાન આધારિત થોડીક વાત કરી લઈએ તો, પ્રાચીન વર્ષા વિજ્ઞાન મુજબ વરસાદના નક્ષત્રો, હોળીનો પવન, અખાત્રીજનો પવન, ચૈત્રી દનયા, શિયાળા દરમિયાન બનેલા ગર્ભની પરિસ્થિતિ મુજબ ચોમાસાનો વર્તારો જોવા મળતો હોય છે.

શિયાળામાં ઠંડીનું પ્રમાણ વિશેષ જોવા મળ્યું હોય અને ઉનાળાની શરૂઆત પણ શિશિર ઋતુના અંતમાં જોવા મળે તો, આવનારું ચોમાસું ટનાટન રહી શકે. ઉનાળાના દિવસો દરમિયાન આકાશ બને એટલું સ્વચ્છ રહે તો, તે એક આવનારા ચોમાસા માટે સારી નિશાની ગણી શકાય.

ઉનાળાની ઋતુ દરમ્યાન ઉત્તર અથવા તો વાયવ્ય ખૂણાનો પવન મોટાભાગના દિવસોમાં જોવા મળે તો પણ તે સારી નિશાની ગણાય. મહા મહિનામાં માવઠું થાય તો, પણ તે એક આવનારા ચોમાસા માટે સારા સંકેતો ગણી શકાય. મહા મહિનાના દિવસો દરમિયાન આકાશમાં વાદળોનું પ્રમાણ જોવા મળે તો, પણ તે આવનારું ચોમાસું સારું સાબિત થશે એવી મહોર મારે છે.

ફાગણ મહિનામાં ખાખરાના વૃક્ષમાં કેસુડાના ફૂલનું આગમન વધુ જોવા મળે તો, પણ ચોમાસું સારું રહે એવું ગણી શકાય. આવનારા ચોમાસાને લઈ અને પ્રાચીન શાસ્ત્રમાં ઘણા બધા વિધાનો જોવા મળી રહ્યા છે. જે એક પોસ્ટમાં વ્યક્ત કરવા મુશ્કેલ બને છે.

કેમકે દરેક મહિનામાં કેવા ચિન્હો જોવા મળે તો, આવનારું ચોમાસું કેવું રહે? આવા ઘણા બધા વિધાનો દેશી વિજ્ઞાનમાં ઘણા બધા બતાવવામાં આવ્યા છે. આ વાત આપણે કોઈ નવી પોસ્ટના માધ્યમથી રજૂ કરીશું.

મિત્રો આધુનિક વિજ્ઞાનની આગાહીની સાથે સાથે દેશી વિજ્ઞાન આધારિત ગુજરાતના હવામાનની દરેક અપડેટ નિયમિત અમે Weather Tv વેબસાઈટના માધ્યમથી રજૂ કરીએ છીએ. તો મિત્રો અમારી વેબસાઈટ સાથે જોડાયેલા રહેજો.

નોંધ : મિત્રો અહીં રજૂ કરવામાં આવતી આધુનિક વિજ્ઞાનની માહિતી તેમજ પ્રાચીન વર્ષા વિજ્ઞાનની માહિતી એ Weather Tv વેબસાઈટની નથી. એટલે અહીં રજૂ કરવામાં આવતી માહિતીને ધ્યાનમાં રાખીને કોઈપણ ખાનગી નિર્ણય લેવા નહીં. હવામાન સંબંધિત બધી જ પરિસ્થિતિઓમાં ભારતીય હવામાન વિભાગની સૂચનાઓને અનુસરવું.

ચોમાસું 2024 : વર્ષ થશે ટનાટન

ચોમાસું 2024

મિત્રો આજની મહત્વની આ પોસ્ટમાં ચોમાસું 2024 દરમિયાન હવામાનના મોડલમાં કેવા સમીકરણો જોવા મળી રહ્યા છે? એ મુજબ આ વર્ષે ગુજરાત રાજ્યમાં ચોમાસું દરમિયાન વરસાદની પરિસ્થિતિ નું કેવું નિર્માણ થશે? એ અંગેની મહત્વની વાત કરશું.

આજની આ મહત્વની પોસ્ટમાં આવનારું ચોમાસું એટલે કે ચોમાસું 2024 વર્ષ થશે ટનાટન એ અંગેની થોડી માહિતી આ પોસ્ટમાં મેળવશું. તો મિત્રો હવામાનની દરેક અપડેટ નિયમિત મેળવવા માટે અમારી આ વેબસાઈટ Weather Tv સાથે જોડાયેલા રહેજો.

આવનારૂ ચોમાસું 2024 કેવું રહી શકે? એ અંગેનું અનુમાન મેળવવા માટે શિયાળામાં બનતા કસ, ઉતાસણીનો પવન, અખાત્રીજનો પવન તેમજ ભડલી વાક્યો મુજબ આવનારા ચોમાસાનું અનુમાન સચોટ અનુમાન સામે આવતુ હોય છે.

એ મુજબ આવનારું ચોમાસું 2024 વર્ષ ટનાટન રહેશે. કેમ કે દિવાળી ઉપર જો પ્રાચીન વર્ષા વિજ્ઞાન મુજબ આકાશમાં કસ જોવા મળે તો, આવનારું ચોમાસુ ખૂબ જ સારું રહેવાની નિશાની ગણાય છે.

પ્રાચીન વર્ષા વિજ્ઞાનના આ સૂત્ર મુજબ ધનતેરસ, કાળી ચૌદસ તેમજ દિવાળી ઉપર રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હવામાન વાદળછાયું જોવા મળ્યું હતું. મોટાભાગના વિસ્તારોમાં કસ જોવા મળ્યો હતો. જે ચોમાસું 2024 માટે ખૂબ જ સારી નિશાની ગણાય.

જો આ ત્રણ દિવસ આકાશમાં લિસોટા, વાદળા કે કસ જોવા મળે તો, આવનારૂ ચોમાસું ખૂબ જ સારું જાય છે. વરસાદ મુશળધાર થાય છે. આવા યોગનો ઉલ્લેખ પ્રાચીન વર્ષા વિજ્ઞાનમાં જોવા મળે છે.

દિવાળી ઉપરના ત્રણ દિવસના અનુમાન મુજબ ચોમાસુ ખૂબ જ સારું જશે અને વર્ષ ટનાટન થશે. નદીનાળા છલકાશે. કેમકે આવનારૂ સારું ચોમાસુ રહેવા માટેની સારી નિશાની દિવાળીની આસપાસના દિવસોમાં જોવા મળી છે.

ચોમાસું 2024

મિત્રો વૈજ્ઞાનિક ઢબે ચોમાસું 2024 અંગે કયા કયા પરિબળો સપોર્ટ કરી રહ્યા છે? એ અંગેની વિસ્તારથી જાણીયે. ચોમાસાને લગતા ક્યા ક્યા પરિબળો સપોર્ટેબલ હોય તો, આવનારું ચોમાસું કેવું રહે? એ અંગેની વાત વિસ્તારથી જાણીએ.

પેસિફિક મહાસાગરની હલચલ જોઈએ તો, હાલ ભારતના ચોમાસાને અસર કરતું પરિબળ એલનીનો El nino સક્રિય છે. પરંતુ ચોમાસું 2024 જ્યારે ભારતમાં ઓન સેટ થશે ત્યારે એલનીનો El nino નેચરલ ફેસ તરફ આવી જશે.

જાન્યુઆરીમાં એલનીનો જે સક્રિય ગ્રાફમાં રહેલો એલનીનો તે ફેબ્રુઆરી 2024 થી સતત નેચરલ ફેસ તરફ ઝૂકાવ કરશે. જે ચોમાસું 2024 માટે એક સારા સંકેત ગણી શકાય. જૂન મહિનાના શરૂઆતના દિવસોમાં એલનીનો El nino નેચરલ ફેસની નજીક હશે. જે ચોમાસું 2024 માટે એક સારા સમાચાર ગણી શકાય.

ભારત વર્ષના ચોમાસાને મુખ્ય અસર કરતું ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ IOD જે ફેબ્રુઆરી 2024 થી પોઝિટિવ તરફથી નેચરલ ફેસ તરફ ઝુકાવ કરશે. જે પણ ગુજરાતવાસીઓ માટે સારા સમાચાર ગણી શકાય. કેમ કે જ્યારે જ્યારે IOD નેચરલ ફેસમાં કે પોઝિટિવ ફેસમાં જ્યારે જ્યારે રહ્યો છે. ત્યારે ત્યારે ગુજરાતનું ચોમાસુ હંમેશા સારું જ જોવા મળ્યું છે.

મિત્રો ગુજરાતના ચોમાસા માટે એલનીનો El nino કરતા ઇન્ડિયન ઓશન ડાયપોલ એટલે કે IOD વધારે અસર કરે છે. જો IOD પોઝિટિવ અથવા તો, નેચરલ ફેસમાં હોય છે. ત્યારે ત્યારે ગુજરાતનું ચોમાસુ હંમેશા સારું જ સાબિત થયું છે. તો મિત્રો આ બંને પરિસ્થિતિ જોઈએ તો, Monsoon 2024 એ ગુજરાત માટે સારું સાબિત થઇ શકે છે.

મિત્રો Monsoon 2024 અંગેની નિયમિત અપડેટ અમે Weather Tv વેબસાઈટના માધ્યમથી સતત તમારી સમક્ષ આપતા રહેશું. તો હવામાનની દરેક અપડેટ નિયમિત મેળવવા માટે અમારી વેબસાઈટ Weather Tv ને તમારા મોબાઇલ ફોનમાં જરૂરથી સેવ કરી લેવી.

error: Content is protected !!